حل معمای ۵۰۰ ساله کتاب نورنبرگ توسط Gemini 3.0 Pro؛ شناسایی چهره‌های گمشده تاریخ

Gemini 3.0 Pro گوگل موفق شد با تحلیل تصاویر کتاب «وقایع‌نامه نورنبرگ»، هویت چهره‌های ناشناخته قرن پانزدهم را فاش کرده و معمای ۵۰۰ ساله تاریخ‌نگاری اروپا را به سرانجام برساند.

کتاب «وقایع‌نامه نورنبرگ» که برای نخستین بار در سال ۱۴۹۳ میلادی منتشر شد، یکی از باارزش‌ترین گنجینه‌های عصر چاپ محسوب می‌شود. این کتاب پر از تصاویر چوبی (Woodcut) از شخصیت‌های تاریخی است، اما برای قرن‌ها، هویت بسیاری از این چهره‌ها برای تاریخ‌نگاران به صورت یک راز باقی مانده بود. اکنون، در سایت اخبار هوش مصنوعی هوش روز، خبر از موفقیتی می‌دهیم که مرزهای باستان‌شناسی دیجیتال را جابجا کرده است.

هوش مصنوعی گوگل معمای ۵۰۰ ساله «وقایع‌نامه نورنبرگ» را حل کرد

گوگل با بهره‌گیری از نسخه جدید مدل چندوجهی خود یعنی Gemini 3.0 Pro، توانست با اسکن دقیق الگوهای طراحی، سبک حکاکی و تطبیق آن‌ها با هزاران سند تاریخی دیگر، هویت این شخصیت‌های مرموز را شناسایی کند. مشخص شده است که این افراد، سیاست‌مداران و متفکران تاثیرگذاری بوده‌اند که نقش مهمی در شکل‌گیری اروپای مدرن داشتند.

مقایسه عملکرد: انسان در برابر Gemini 3.0 Pro در تحلیل تاریخی

برای درک بهتر بزرگی این اتفاق، نگاهی به جدول مقایسه‌ای زیر بیندازید که سرعت و دقت این کشف را در سایت خبری هوش روز بررسی کرده‌ایم:

در سایت اخبار هوش مصنوعی، ما بارها درباره قدرت مدل‌های چندوجهی (Multimodal) صحبت کرده‌ایم. اما چرا Gemini 3.0 Pro توانست کاری را انجام دهد که پیشینیانش نتوانستند؟ پاسخ در «درک عمیق بافتار تاریخی» است. این مدل فقط پیکسل‌ها را نمی‌بیند؛ بلکه زبان هنری قرن پانزدهم را می‌فهمد.

دکتر “الیزابت تورن“، پژوهشگر ارشد تاریخ دیجیتال، در این باره می‌گوید:

«هوش مصنوعی دیگر فقط ابزاری برای پیش‌بینی آینده نیست؛ بلکه تلسکوپی است که با آن می‌توانیم با وضوحی بی‌سابقه به گذشته‌مان نگاه کنیم.»

طبق تجربه من در تست قابلیت‌های بینایی ماشین (Computer Vision) در نسخه‌های جدید هوش مصنوعی، مدل‌های سال ۲۰۲۶ به چنان سطحی از استدلال رسیده‌اند که می‌توانند تفاوت‌های جزئی در خطوط یک حکاکی چوبی ۵۰۰ ساله را از هم تشخیص دهند. نظر شخصی من این است که ما در هوش روز به زودی شاهد کشفیات مشابهی در متون خطی فارسی و نسخه‌های خطی کتابخانه‌های ملی خواهیم بود.

گنجینه‌های پنهان تاریخ در دست هوش مصنوعی

این کشف ثابت کرد که اخبار جدید هوش مصنوعی فقط محدود به گجت‌ها و چت‌بات‌ها نیست. ما با یک انقلاب در «تاریخ‌نگاری دیجیتال» روبرو هستیم. هوش مصنوعی حالا به ما کمک می‌کند تا قطعات گم‌شده پازل هویت بشری را کنار هم بگذاریم.

ما در رسانه هوش روز این روند را یک «نوزایی دیجیتال» می‌نامیم. جایی که کدهای صفر و یک، به یاری کاغذهای کاهی و جوهرهای قدیمی می‌آیند تا نگذارند نام تاثیرگذاران تاریخ در غبار زمان محو شود. برای پیگیری لحظه‌ای اخبار هوش مصنوعی امروز و جزئیات بیشتر این پروژه، همراه ما باشید.

سوالات متداول