توقف کامل توسعه هوش مصنوعی در سطح جهانی تقریباً غیرممکن به نظر میرسد، اما کارشناسان برجسته با صدایی بلندتر از همیشه بر ضرورت ایجاد مکانیزمهای کنترلی فوری، مانند قابلیت «کشیدن از پریز»، تأکید دارند.این هشدارها در حالی مطرح میشود که رقابت برای ساخت سیستمهای قدرتمندتر هر روز شدیدتر میشود.
مسابقهای که هیچکس جرأت توقف آن را ندارد
در ماههای اخیر، بحث بر سر کنترل هوش مصنوعی از محافل آکادمیک فراتر رفته و به تیتر اول رسانهها تبدیل شده است. از یک سو، غولهای فناوری مانند OpenAI، گوگل و متا در یک مسابقه تسلیحاتی برای توسعه مدلهای هوش مصنوعی پیشرفتهتر قرار دارند و از سوی دیگر، صدها متخصص طراز اول، از جمله «پدرخواندههای هوش مصنوعی» مانند یوشوا بنجیو و جفری هینتون، نامههای سرگشادهای را برای توقف موقت این رقابت امضا کردهاند.
«همانطور که تواناییها و عاملیت آنها [هوش مصنوعی] رشد میکند، باید اطمینان حاصل کنیم که میتوانیم برای کنترلشان به حفاظهای فنی و اجتماعی اتکا کنیم، از جمله توانایی خاموش کردن آنها در صورت نیاز.»
ما در هوش روز این روند را از نزدیک دنبال میکنیم و طبق تجربه، سرعت پیشرفت مدلهای جدید بسیار فراتر از سرعت وضع قوانین نظارتی است. این شکاف، اصلیترین منبع نگرانی است.

چرا نمیتوان AI را متوقف کرد؟
| دلایل موافقان ادامه توسعه | دلایل مخالفان و منتقدان |
|---|---|
| رقابت جهانی: هیچ کشوری نمیخواهد از دیگری عقب بماند | ریسکهای وجودی: احتمال خروج از کنترل و آسیب به بشریت
|
| مزایای اقتصادی و علمی: پیشرفت در پزشکی، انرژی و… | عدم شفافیت (جعبه سیاه): درک کامل تصمیمات مدلها دشوار است
|
| فناوری در دسترس همگان: کدها و مدلها به صورت متنباز موجودند | پیشیگرفتن از هوش انسانی: کنترل ابرهوش از نظر تئوری غیرممکن است
|
| سرمایهگذاری عظیم: میلیاردها دلار در این صنعت سرمایهگذاری شده است | تهدیدهای امنیتی: استفاده در سلاحهای خودکار و حملات سایبری
|
از توقف تا کنترل
حقیقت این است که بازگرداندن چرخ پیشرفت هوش مصنوعی به عقب، دیگر ممکن نیست. همانطور که نمیتوان اینترنت را «جمع کرد»، نمیتوان توسعه AI را نیز به طور کامل متوقف نمود. نظر شخصی من این است که تمرکز جهانی باید از «توقف» به سمت «کنترل» تغییر مسیر دهد. ایجاد یک معاهده بینالمللی، شبیه به قوانین منع گسترش سلاحهای هستهای، برای تعریف خطوط قرمز و تضمین وجود «کلید توقف» (Pull the Plug) برای هر سیستم هوش مصنوعی قدرتمند، یک ضرورت انکارناپذیر است.
آینده در دستان ماست
در نهایت، سوال اصلی این نیست که آیا هوش مصنوعی متوقف میشود یا نه، بلکه این است که آیا ما به عنوان انسان، کنترل خود را بر این فناوری حفظ خواهیم کرد؟ پاسخ به این سوال، آینده تمدن ما را شکل خواهد داد. سایت اخبار هوش مصنوعی هوش روز به پوشش اخبار جدید هوش مصنوعی ادامه خواهد داد تا شما را در جریان این تحول بزرگ قرار دهد.
سوالات متداول
به دلیل رقابت شدید جهانی، متنباز بودن فناوری و سرمایهگذاریهای عظیم، هیچ کشور یا شرکتی حاضر به عقبنشینی و توقف کامل آن نیست.
خطر اصلی، پیشی گرفتن سرعت توسعه AI از توانایی ما برای درک ریسکها و ایجاد قوانین ایمنی است که میتواند منجر به خروج آن از کنترل شود.
راه حل، تغییر تمرکز از «توقف» به «کنترل» است؛ یعنی ایجاد قوانین جهانی و تضمین وجود یک مکانیزم «توقف اضطراری» برای سیستمهای قدرتمند.
زیرا «پدرخواندههای هوش مصنوعی» مانند بنجیو و هینتون، خودشان به طور جدی درباره خطرات وجودی و غیرقابل کنترل شدن آن هشدار دادهاند.