استارتآپ نوروفوس (Neurophos) موفق شد ۱۱۰ میلیون دلار سرمایه برای ساخت پردازندههای نوری هوش مصنوعی جذب کند. این شرکت از تکنولوژی «متامواد» استفاده میکند که ۲۰ سال پیش برای ساخت شنلهای نامرئی در دانشگاه دوک توسعه یافته بود.
شاید عجیب به نظر برسد، اما تکنولوژی «شنل نامرئی» حالا قرار است پردازش هوش مصنوعی را دگرگون کند. من آرمان فاضلی در رسانه «هوش روز»، جزئیات جذاب سرمایه ۱۱۰ میلیون دلاری نوروفوس و تولد نسل جدید پردازندههای نوری را بررسی میکنم.
شاید باورش سخت باشد، اما همان فناوری علمی-تخیلی که قرار بود تانکها و هواپیماها را نامرئی کند، حالا قرار است سرعت پردازش مدلهای زبانی (LLMs) را هزاران برابر کند. در جدیدترین اخبار هوش مصنوعی امروز، شرکت Neurophos اعلام کرد که یک راند سرمایهگذاری سنگین ۱۱۰ میلیون دلاری را برای تجاریسازی پردازندههای نوری خود بستهاست.
از شنل نامرئی تا تراشه مافوق سرعت
داستان از ۲۰ سال پیش شروع میشود؛ زمانی که پروفسور دیوید آر. اسمیت در دانشگاه دوک، با استفاده از مواد مهندسی شده خاصی به نام «متامواد» (Metamaterials)، توانست امواج نور را طوری منحرف کند که اجسام نامرئی به نظر برسند.
حالا در سال ۲۰۲۵، نوروفوس این تکنولوژی را به دنیای محاسبات آورده است. برخلاف تراشههای فعلی (مثل محصولات انویدیا) که از الکترون و الکتریسیته برای پردازش استفاده میکنند، تراشههای نوروفوس از فوتون (نور) و ساختارهای متامواد برای انجام محاسبات سنگین ماتریسی استفاده میکنند.
طبق تجربه من در بررسی سختافزارها در سایت خبری هوش روز، بزرگترین گلوگاه فعلی هوش مصنوعی، مصرف وحشتناک انرژی و گرمای تولید شده توسط چیپهای سیلیکونی است. تکنولوژی نوری نوروفوس دقیقاً همین مشکل را هدف گرفته است.
چرا این خبر برای دنیای فناوری مهم است؟
نوروفوس ادعا میکند که با جایگزین کردن سیمهای مسی با نور، میتواند سرعت انتقال داده و پردازش را به اعدادی برساند که برای چیپهای معمولی غیرممکن است. این یعنی مدلهایی مثل GPT-5 یا Claude میتوانند روی سختافزارهایی بسیار کوچکتر و خنکتر اجرا شوند.
در جدول زیر مقایسهای بین رویکرد سنتی و تکنولوژی نوروفوس که ما در سایت اخبار هوش مصنوعی هوش روز تحلیل کردیم، مشاهده میکنید:
| ویژگی | پردازندههای معمولی (GPU) | پردازندههای نوری نوروفوس (Metamaterials) |
|---|---|---|
| ماهیت پردازش | جریان الکتریکی (الکترون) | پرتوهای نور (فوتون) |
| سرعت انتقال | محدود به مقاومت سیمها | سرعت نور |
| تولید گرما | بسیار زیاد (نیاز به خنککننده قوی) | بسیار ناچیز |
| منبع تکنولوژی | نیمههادیهای سنتی | متامواد (فناوری شنل نامرئی) |
| کاربرد اصلی | آموزش و استنتاج کلی | استنتاج فوقسریع و کممصرف |
آیا انویدیا باید نگران باشد؟
به عنوان خبرنگار فناوری در HooshRooz، نظر شخصی من این است که ما در آستانه یک تغییر پارادایم هستیم. اگرچه انویدیا فعلاً پادشاه بلامنازع است، اما محدودیتهای فیزیک کوانتومی در تراشههای سیلیکونی دارد خود را نشان میدهد.
سرمایهگذاران با تزریق ۱۱۰ میلیون دلار به نوروفوس، در واقع روی عبور از «عصر الکترونیک» و ورود به «عصر فوتونیک» شرط بستهاند. این شرکت قصد دارد از این سرمایه برای تولید انبوه چیپهایی استفاده کند که مخصوص “استنتاج” (Inference) هستند؛ یعنی مرحلهای که هوش مصنوعی پاسخ کاربر را تولید میکند.
تکنولوژی که روزی قرار بود اشیاء را پنهان کند، حالا قرار است هوش مصنوعی را آشکارتر، سریعتر و ارزانتر در دسترس همه قرار دهد. این خبر یکی از مهمترین اخبار جدید هوش مصنوعی در سال جاری است که نشان میدهد نوآوریهای دانشگاهی چگونه پس از دو دهه به صنعت راه پیدا میکنند.
ما در سایت اخبار هوش مصنوعی هوش روز، روند توسعه این تراشهها و زمان ورودشان به بازار را لحظهبهلحظه رصد خواهیم کرد.
سوالات متداول
نوروفوس موفق شده است ۱۱۰ میلیون دلار سرمایه برای توسعه و ساخت پردازندههای نوری مبتنی بر متامواد جذب کند.
این تراشهها از «متامواد» استفاده میکنند؛ همان فناوری که ۲۰ سال پیش در دانشگاه دوک برای ساخت شنلهای نامرئی ابداع شد.
تراشههای نوری به جای الکتریسیته از نور (فوتون) استفاده میکنند که باعث میشود سرعت بسیار بالاتر و گرمای کمتری داشته باشند.
تمرکز اصلی نوروفوس روی مرحله «استنتاج» (Inference) است تا اجرای مدلهای هوش مصنوعی سریعتر و کمهزینهتر شود.
