جان کریرو، روزنامهنگار تحقیقی مشهور و نویسنده کتاب «Bad Blood»، به همراه گروهی از نویسندگان، شکایت سنگینی را علیه ۶ شرکت بزرگ هوش مصنوعی از جمله OpenAI و Microsoft به اتهام استفاده غیرمجاز از آثارشان برای آموزش مدلهای زبانی ثبت کردند. این اقدام، فصل جدیدی از نبردهای حقوقی بر سر مالکیت فکری در عصر هوش مصنوعی را رقم میزند.
جزئیات پرونده: وقتی “بد بلاد” به جنگ الگوریتمها میرود
طبق گزارشهایی که ما در سایت خبری هوش روز بررسی کردیم، این شکایت در دادگاه فدرال نیویورک ثبت شده است. جان کریرو که پیش از این با افشای رسوایی ترانوس (Theranos) شهرت جهانی یافته بود، حالا پیکان حملات خود را به سمت غولهای دره سیلیکون نشانه رفته است. نویسندگان مدعی هستند که شرکتهای فناوری، هزاران کتاب کپیرایتدار را بدون اجازه و پرداخت حق امتیاز، به خوردِ مدلهای هوش مصنوعی خود دادهاند تا آنها را “هوشمند” کنند.
در این شکایت نام ۶ شرکت بزرگ به چشم میخورد که متهم به استفاده از دیتاستهای غیرقانونی (مانند Books3) هستند.

لیست متهمان و اتهامات اصلی
برای درک بهتر ابعاد این شکایت، در جدول زیر وضعیت شرکتهای درگیر و نوع اتهام آنها را که توسط تیم تحلیلی هوش روز استخراج شده، مشاهده میکنید:
| نام شرکت | محصول مرتبط | اتهام اصلی در پرونده |
|---|---|---|
| OpenAI | مدلهای GPT | استفاده از کتابها در دیتاستهای آموزشی محرمانه |
| Microsoft | Copilot / Bing | سرمایهگذاری و استفاده تجاری از مدلهای آموزشدیده با دزدی |
| Alphabet (Google) | Gemini | استفاده از کتابخانه دیجیتال برای آموزش مدلها |
| Meta (Facebook) | Llama | انتشار مدلهای متنباز آموزشدیده با کتب غیرقانونی |
| Nvidia | NeMo | ارائه پلتفرمهای آموزشی حاوی دادههای نقضکننده کپیرایت |
| Bloomberg | BloombergGPT | استفاده از دیتای اختصاصی و عمومی بدون مجوز |
چرا این شکایت متفاوت است؟
نظر شخصی من به عنوان خبرنگار فناوری در «هوش روز» این است که حضور جان کریرو وزن سنگینی به این پرونده میدهد. او یک نویسنده معمولی نیست؛ او کسی است که میداند چگونه اسناد را شخم بزند و شرکتهای بزرگ را به چالش بکشد. برخلاف شکایتهای قبلی (مثل شکایت جرج آر. آر. مارتین) که بیشتر جنبه صنفی داشت، این دادخواست بر جنبه “تجاریسازی سرقت” تمرکز دارد.
در متن دادخواست آمده است: «این شرکتها با سرقت آثار ما، محصولاتی ساختهاند که اکنون ارزشی چند میلیارد دلاری دارند. این یک نوآوری نیست، بلکه بزرگترین سرقت مالکیت فکری در تاریخ بشر است.»
ما در سایت اخبار هوش مصنوعی هوش روز تست کردیم و دیدیم که بسیاری از مدلهای زبانی، هنوز هم میتوانند بخشهایی از کتابهای معروف را کلمهبهکلمه بازگو کنند، که سندی غیرقابل انکار بر استفاده از متن کامل کتابها در فرآیند آموزش است.

پیامدهای احتمالی برای صنعت AI
اگر دادگاه به نفع نویسندگان رأی دهد، شرکتهای هوش مصنوعی با جریمههای چند میلیارد دلاری (Statutory Damages) مواجه خواهند شد. طبق قوانین آمریکا، جریمه نقض کپیرایت برای هر اثر میتواند تا ۱۵۰,۰۰۰ دلار باشد. ضرب این عدد در هزاران کتاب، رقمی نجومی خواهد ساخت که حتی گوگل و مایکروسافت را هم نگران میکند.

نبرد نهایی کپیرایت
شکایت جان کریرو نشان میدهد که ماه عسل شرکتهای هوش مصنوعی با دادههای رایگان به پایان رسیده است. اخبار هوش مصنوعی امروز حاکی از آن است که سال ۲۰۲۵ سالِ قانونگذاری و تعیین تکلیف دیتاستها خواهد بود. سایت خبری هوش روز این پرونده حساس را لحظهبهلحظه دنبال خواهد کرد، زیرا نتیجه آن میتواند نحوه توسعه هوش مصنوعی را برای همیشه تغییر دهد.
سوالات متداول
جان کریرو و نویسندگان دیگر از ۶ شرکت بزرگ هوش مصنوعی به دلیل استفاده بدون مجوز از کتابهایشان برای آموزش AI شکایت کردند.
غولهای فناوری شامل OpenAI، مایکروسافت، گوگل، متا، انویدیا و بلومبرگ به نقض قانون کپیرایت در آموزش مدلها متهم شدهاند.
آنها خواستار دریافت غرامت قانونی (تا ۱۵۰ هزار دلار برای هر کتاب) و توقف استفاده غیرمجاز از آثارشان در دیتای آموزشی هستند.
چون برخلاف شکایات گروهی قبلی، نویسندگان به دنبال جریمههای جداگانه هستند که میتواند هزینه میلیاردی برای شرکتها داشته باشد.